NIEUWE BOEKEN IN DE KAST

01kast

Geregeld komt er een nieuw boek bij in onze funeraire boekenkast.
Enkele daarvan stellen wij jullie voor.

238 kast

Zentralinstitut für Sepulkralkultur, Kassel (Herausgeber)
Grosses Lexicon der Bestattungs- und Friedhofskultur. Band 4. Literatur. Musik. Theater. Film. Fotografie.
uitgever: Fachhochschulverlag, Frankfurt am Main 2020,
ISBN 978-3-9437273-26-3, hardcover, 303 blz., € 49,00

achterflaptekst:
Was ist eine Complainte? Wurden Galgenreden auch gedruckt? Was versteht man unter Nachzehrern? Wo kommen Sanduhren in der Literatur vor? Was sind Vadomori-Gedichte?
Solche und viele andere Fragen beantwortet dieses Lexicon. In über 200 Stichwörtern wird der Themenkomplex “Sterben und Tod, Bestattung und Erinnerung” in Bezug auf die Medien abgehandelt. Eine Fülle von Beispielen aus Literatur, Fotografie und Film, Musik und darstellender Kunst zeigen die Vielfalt sowie die umfassende Bedeutung der sepulkralkultur. Durch die Jahrhunderte hindurch hat sie sich sowohl in Texten und Musikstücken als auch in bewegten und unbewegten Bildern oder auf der Bühne niedergeschlagen. Mit diesem Lexicon wird Neuland betreten, denn erstmals liegt damit ein themenspezifischer Überblick über die mediale Todesthematik vor, der das Themenfeld breit abdeckt und eine Fülle von Informationen und Anregungen zum Weiterdenken bietet.

commentaar:
Dit is het laatste deel van het vijfdelige Lexicon der Bestattungs- und Friedhofskultur (het vijfde deel was al eerder verschenen). Het heeft even geduurd, van 2002-2020, voor het lexicon compleet was, maar dan heb je ook wat.

De vijf delen bestrijken alle invalshoeken van het thema sterven, dood, lijkbezorging, rouw en herinnering. En al ligt de nadruk op de Duitstalige landen, veel begrippen gaan ver over die grenzen heen. Bij mijn research voor funeraire onderwerpen is het Lexicon een onontbeerlijk naslagwerk.

Nog even de vijf delen op een rijtje:

250 kast

Grosses Lexicon der Bestattungs- und Friedhofskultur
Wörterbuch zur Sepulkralkutur
I. Volkskunde & Kulturgeschichte (2002).
II. Archäologie & Kunstgeschichte (2005).
III. Praxis & Gegenwart (2010).
IV. Literatur. Musik. Theater. Film. Fotografie (2020).
V. Biographien (2016).

227 kast

Inge Dekker
Pioniers van het volksgeluk. Verhalen achter oude graven op de begraafplaats van Oude Pekela
uitgever: Stichting Oude Groninger Kerken, 2019
brochure, 33 blz., € 6,00
te bestellen via
www.groningerkerken.nl

tekst op achterflap:
De begraafplaats van Oude Pekela herbergt veel oude graven van hoofrolspelers in de geschiedenis van de veenkoloniën. Als nieuwe eigenaar van de ‘Wedderwegkerk’ vroeg de Stichting de lokale schrijfster en historica Inge Dekker een publicatie te wijden aan hun verhalen. een inkijkje in de bijzondere sociaal-culturele geschiedenis in de negentiende eeuw.

commentaar:
Dit boekje is deel 21 in de serie Groninger Kerkhoven.

Een mooie serie ‘miniatuurtjes’.

Eerder verschenen in de reeks:
1. Die onder dezen grafzerk ligt, IJnte Botke
2. Hier rust, o wandelaar, Reint Wobbes
3. Een lokaal voor tijdelijke bewaring, Pieter de Vries
4. Wensch hem, leezer, zachte rust, Marlies van Kruining / Marjan Brouwer
5. Versteende wapens, Redmer Alma
6. Op de dam een ijzeren hek met krullen, Pieter de Vries
7. Een plek die tot de verbeelding spreekt, Reint Wobbes
8. Rouw, rijkdom en revolutie, Elmar Hofman
9. In den Heer gerust, Kees Kugel
10. Ferwactende een frolike operstandinge, Marlies van Kruining (red.)
11. Een begraafplaats is een geschiedenisboek, Riet Eggermont
12. Rust zacht lieve vriendin, Leon Bok
13. Op Hoogte Gedacht, Mark Kremer & Marjoleine de Vos
14. Bet Kevarot - Huis der Graven, Benthe van Aalst en Christiaan Velvis
15. Kleine Reina, Grafteksten op kindergraven in Noord-Groningen, Luida E. Noordhof
16. Rust, oud groen en stenige biotopen, Albert-Erik de Winter
17. Parels in het landschap. Begraafplaatsen in de gemeente Loppersum, Gerda Steenhuis (eindredactie)
18. Een grote hoop verrot holt en dog weijnig beenderen, Harry Brouwer
19. Stille getuigenis van een tijdelijk bestaan, Inge Dekker 
20. ‘De opgerigten steen van Rachels graf’, Reint Wobbes

240 kast

Leon Bok, Wout den Breems, Frits van Ooststroom
Begraafplaats Emaus. Geschiedenis - Renovatie - Monumenten
uitgever: Historische Vereniging Vlaardingen, 2019, ISBN 978-90-75938-83-8, oblong formaat, softcover, 64 blz., € 9,50

uit het voorwoord (Bart de Leede, wethouder):
Begraafplaats Emaus is een historisch waardevolle en prachtig groene oase midden in het drukke Vlaardingen. Vanaf 2009 heeft de gemeente de gebouwen, het groen, de paden, het hekwerk en het meubilair aangepakt. Het aanzien van de begraafplaats verbeterde enorm!
(…) Op de begraafplaats zijn talloze grafmonumenten aanwezig, als herinnering aan duizenden hier begraven Vlaardingers. In allerlei uitvoeringen, uit diverse perioden met kenmerkende stijlen, met verschillend materiaalgebruik geven de grafmonumenten van Emaus de gehele grafcultuur vanaf de negentiende eeuw weer!
De gemeente heeft een deskundige, Leon Bok van het Bureau Funeraire Adviezen, gevraagd om een cultuur-historische inventarisatie te doen, met als uiteindelijk resultaat een dertigtal beschermde grafmonumenten. (…)
Aan de Historische Vereniging Vlaardingen (HVV) de eer dat zij de gemeente reeds in 2014 op het belang van de begraafplaats heeft gewezen. Na een zorgvuldige procedure heeft de gemeente het bijzondere van Emaus dan ook benadrukt, door deze begraafplaats met haar gebouwen aan te wijzen als gemeentelijk monument.

commentaar:
Er verschijnen steeds meer boekjes over begraafplaatsen, of naar aanleiding van een jubileum of na een renovatie. Dat is een goed teken, omdat daaruit blijkt dat de aandacht voor en het behoud van de funeraire cultuur steeds meer aandacht krijgen. Een mooi voorbeeld van die renovatie en hernieuwde aandacht is dit boekje over begraafplaats Emaus in Vlaardingen.
Twee leden van de Historische Vereniging Vlaardingen vertellen over de geschiedenis en de renovatie van deze begraafplaats uit 1829 en funerair deskundige Leon Bok geeft een overzicht van de verschillende typen graftekens en van de belangrijkste grafmonumenten van bekende Vlaardingers.

Op https://emaus.hvv-vlaardingen.nl/fotoalbum kun je nog meer informatie over de begraafplaats vinden.

247 kast

Leon Bok
Begraven op Ameland. De geschiedenis van het leven op Ameland verborgen in duizenden namen op de grafstenen
uitgever: Stichting ‘De Ouwe Pôlle Ameland’, 2021, ISBN 978-90-805238-0-7, hard cover, 80 blz., € 12,50, plaatselijk te koop of online bestellen bij
www.dodenakkers.nl

website (Stichting ‘De Ouwe Pôlle Ameland):
In het afgelopen jaar heeft de werkgroep ‘Amelander begraafplaatsen’ samen met Leon Bok van Bureau Funeraire Adviezen onderzoek gedaan naar de Amelander begraafplaatsen. Daarvoor zijn veel foto’s en wetenswaardigheden over alle vijf de Amelander begraafplaatsen verzameld. Dit materiaal is samengebracht in het prachtige boek ‘Begraven op Ameland’, dat dit voorjaar zal verschijnen.
In dit rijk geïllustreerde boek van ongeveer 80 pagina's, leest u over de vele unieke grafmonumenten die Ameland rijk is. Eeuwenoude grafstenen van zeelieden, bestuurders, bekende Amelanders en bemanningsleden van de reddingboten verhalen over de levens van eilandbewoners van weleer. Ook worden uitgebreid de tradities en rituelen beschreven die tot in de jaren zestig van de vorige eeuw op Ameland bestonden met betrekking tot begraven. Een mooi voorbeeld daarvan is de burenplicht.
Verder wordt in dit boek aandacht besteed aan de grafcultuur in Nederland en in het bijzonder die op Ameland. Deze cultuur is in de loop der eeuwen veranderd en zal ongetwijfeld blijven veranderen. De gemeente Ameland heeft het belang van dit funerair erfgoed ingezien en daarom voor de toekomst een visie ontwikkeld op het begraven op Ameland.
De Amelander grafcultuur is uniek en dat is in dit boek is in kaart gebracht. Amelanders mogen trots zijn op hun funerair erfgoed.

commentaar:
De ondertitel van het boekje geeft al een heleboel prijs van de inhoud. Ofwel de begraafplaats is het archief van de gemeenschap die er begraaft en die er begraven ligt.
Nu we in coronatijd niet in het echt op vakantie naar Ameland kunnen, is dat wel virtueel mogelijk via dit boek. Vanuit vooral funerair perspectief wandelen we door de geschiedenis van Ameland en over de vijf begraafplaatsen, die het eiland rijk is. Ja echt rijk, want als je naar de foto’s kijkt, is er nog veel mooi funerair erfgoed bewaard gebleven.
Uiteraard wil je het allemaal natuurlijk toch wel eens in het echt zien en daar maakt dit mooi vormgegeven boek je al warm voor. Bij een bezoek aan Ameland kan het dan mooi als funeraire reisgids dienen.